Қоғам

Қазақстандағы балалардың жоғалу статистикасы және ата-аналарға кеңестер

Ағымдағы жылдың алғашқы үш айында 41 кәмелетке толмаған адам іздестірілді, олардың 38-інің орналасқан жері анықталды, үшеуін іздеу жалғасуда.

13 маусым 2026 · 13:19·Оқу: 5 мин

Қазақстандағы балалардың жоғалу статистикасы және ата-аналарға кеңестер
Фото: TR Kazakhstan редакциясы
TR Kazakhstan редакциясыТілші·13 маусым 2026

Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетінің мәліметтері бойынша, мұндай жағдайлар көбінесе ірі қалаларда тіркеледі. Өткен жылдың осы кезеңінде 58 бала іздестірілді, олардың 53-і табылды. 2025 жылдың қорытындысы бойынша елде 199 кәмелетке толмаған адам іздестірілді, олардың 197-інің орналасқан жері анықталды.

Ішкі істер министрлігінің деректері

Жыл басынан бері полиция 2884 кәмелетке толмаған адамды іздестіруге жариялады. 2881 бала табылды. Іздестірілуі жалғасып жатқан үш жасөспірім бұған дейін де бірнеше рет үйден кеткен.

Балалар неге кетеді

Психолог Алексей Варзаев ата-ананың шамадан тыс қамқорлығы немесе тым жоғары талаптары себеп болуы мүмкін екенін атап өтеді. Жасөспірім артық бақылау немесе оқу қысымын сезініп, өзіндік дербестігін дәлелдеуге шешім қабылдайды. Отбасындағы эмоционалдық жақындықтың жетіспеушілігі де рөл атқарады: бала материалдық жағынан бәрін алуы мүмкін, бірақ қолдауды сезінбейді.

Ішкі істер министрлігі таралған себептердің қатарында отбасылық жанжалдарды, назардың жетіспеушілігін, зорлық-зомбылықты және құрдастарының әсерін атайды. Көбінесе жанжалдар, алкогольді асыра пайдалану және қатаң ережелер болатын қолайсыз отбасылардан шыққан балалар жоғалады.

Жоғалғаннан кейінгі алғашқы сағаттар

Ерікті Жанел Айыпова алғашқы сағаттардың көп нәрсені шешетінін атап өтеді. Еріктілер бірден деректер жинап, бағдарламалар таратады және куәгерлерден сұрақ алады. Ата-аналардың жиі қатесі — баланың өзі оралады деп күту немесе полициямен үйлестірусіз өз бетінше іздеу.

Полиция қызметкерлері хабарламадан кейін бірден оқиға орнына шығады, іздеу топтарын құрады, камералар мен әлеуметтік желілерді талдайды. Іздеу барысында маршрутты анықтау үшін заманауи технологиялар қолданылады.

Ата-аналар қалай әрекет етуі керек

Психолог сау ойлау қабілетін сақтап, міндеттерді бөлуді ұсынады: біреуі полициямен байланысады, екіншісі бағдарламалар таратады. Интернеттегі пікірлерді оқуға және өзін-өзі кінәлауға берілмеу маңызды.

Бала оралғаннан кейін бірден сұрақ қою немесе сөкпеу керек. Оны көргеніне қуанғанын көрсету, демалуға мүмкіндік беру және содан кейін ғана бағалаусыз мұқият тыңдау қажет.

Қандай сигналдарға назар аудару керек

Мамандар алаңдатарлық белгілерге тұйықтықты, қарым-қатынастан бас тартуды, әдеттегі істерге қызығушылықтың төмендеуін, құпиялылықты және түсіндірусіз заттарды дайындауды жатқызады. Ең жақсы профилактика — отбасындағы сенімді қарым-қатынас.

Пікірлер