Қоғам

Қазақстанда аллергия: бір жасқа дейінгі балалар арасында 14,5 есе өсу

2020 жылдан 2025 жылға дейін Қазақстанда бір жасқа толмаған балалар арасында аллергендерге оң тест нәтижелерінің саны 14,5 есе өскенін ОЛИМП зертханалар желісі хабарлады.

13 маусым 2026 · 03:00·Оқу: 6 мин

Қазақстанда аллергия: бір жасқа дейінгі балалар арасында 14,5 есе өсу
Фото: TR Kazakhstan редакциясы
TR Kazakhstan редакциясыТілші·13 маусым 2026

Бұл кезеңде ел бойынша оң тест нәтижелерінің жалпы саны екі еседен астам өсті — 7125-тен 14 889-ға дейін. Зерттеулер көлемі үш есеге жуық өсіп, шамамен 33 мыңға жетті.

Ең үлкен өсу жасөспірімдер арасында тіркелді — 2,8 есе. Оң нәтижелердің ең үлкен үлесі 7–14 жастағы балаларға тиесілі. Ерлер мен ұлдар барлық жағдайлардың 58%-ын құрады, әйелдер мен қыздар — 42%.

Аймақтық жағдай

Алматы облысында маусымдық поллиноз көрсеткіші 100 мың тұрғынға 417,6 жағдайға жетті. Қызылорда облысында оң тест нәтижелерінің саны 43 есе өсті. Елеулі өсу Петропавл мен Таразда да байқалды. Жоғары көрсеткіштер Астана, Павлодар және Қостанайда сақталуда. Қарағанды мен Ақтауда, керісінше, төмендеу тіркелді.

Аллергендер арасында арамшөптер көш бастап тұр — барлық оң тест нәтижелерінің 61%-ы. Жекелеген позициялар бойынша қайың аллергені ең үлкен өсім көрсетті — 3,7 есе. Шалғындық тимоти 3 есе, амброзия 2,5 есе өсті. Өткен жылы тек жусан бойынша шамамен 15 мың оң тест тіркелген.

Қоршаған орта факторлары

Мамандар аллергияның өсуін ең алдымен ауаның ластануымен байланыстырады. Денсаулық сақтау министрлігінің деректері бойынша, бронх демікпесі мен аллергиялық аурулардың ең жоғары көрсеткіштері Алматы облысында, Астанада, Қарағанды және Шығыс Қазақстан облыстарында тіркелген.

Аллерголог Арман Байдильдаев сондай-ақ өнімдердегі химиялық қоспалар мен антибиотиктердің жиі қолданылуына назар аударады. Ол елдегі аллергиялық аурулар бойынша нақты мемлекеттік статистиканың әлі жоқ екенін атап өтті.

Емдеу және қолжетімділік

Тиімді әдістердің бірі аллерген-спецификалық иммунотерапия (АСИТ) болып қала береді. Толық курс 3–5 жылға созылады. Бір аллерген бойынша жылдық курс 230–260 мың теңге тұрады, бірнеше аллерген болса — 380 мыңға дейін. Бұл қызметтер тегін медициналық көмек тізіміне кірмейді.

Қазақстандық ғалымдар жусан тозаңына қарсы вакцина әзірлеуде. Препарат клиникалық сынақтардан өтіп жатыр және Халықаралық вакцинология орталығының директоры Қайсар Табыновтың айтуынша, әлемдегі мұндай типтегі бірінші вакцина осы кезеңге шыққан.

Пікірлер